شهادت، تنها امید امام علی(ع) برای ماندن در کوفه
صفحه کاربران ویژه - خروج
ورود کاربران ورود کاربران

ورود به حساب کاربری

کلمه امنیتی:

نام کاربری:

کلمه عبور:

برای استفاده از امکانات پایگاه ثبت نام کنید .
مرتب سازی بر اساس
 

شهادت، تنها امید امام علی(ع) برای ماندن در کوفه

پرسش : چرا امام علی(علیه السلام) بعد از آن همه نافرمانی کوفیان باز از آنها جدا نشد و در کوفه ماند؟
پاسخ اجمالی: امام علی(ع) پس از نافرمانی کوفیان و سرزنش آنها، در بیان علت عدم ترک کوفه می فرماید: «به خدا سوگند اگر اميدم به شهادت نبود مركب خويش را آماده كرده و از شما دور می شدم». بر این اساس شهادت، يكى از اهداف آن حضرت براى ماندن در بین آن گروه بود. هم چنین بيرون رفتن حضرت، مفهومش ترك وظايف امامت نيست بلكه امام مى تواند به ميان جمع آماده ترى برود؛ از این رو می فرماید: «مادامى كه نسيم هاى جنوب و شمال در حركتند هرگز شما را طلب نمى كردم». در واقع امام به آنها می فهماند كه من هرگز به سراغ شما نخواهم آمد.
پاسخ تفصیلی: امام علی(علیه السلام) در بخش نهایى119 نهج البلاغه، شدیداً مردم «کوفه» را ملامت و سرزنش مى کند و مى فرماید: «بهسوگند اگر امیدم به شهادت هنگام برخورد با دشمن، نبود ـ هرگاه چنین توفیقى نصیب من شود ـ مرکب خویش را آماده مى کردم، و از شما دور مى شدم و مادامى که نسیم هاى جنوب و شمال در حرکتند هرگز شما را طلب نمى کردم»؛ «وَ اللهِ لَوْلاَ رَجَائِی الشَّهَادَهَ عِنْدَ لِقَائِی الْعَدُوَّ ـ وَ لَوْ قَدْ حُمَّ(1) لِی لِقَاوُهُ ـ لَقَرَّبْتُ رِکَابِی ثُمَّ شَخَصْتُ(2) عَنْکُمْ فَلاَ اَطْلُبُکُمْ مَا اخْتَلَفَ جَنُوبٌ وَ شَمَالٌ».
تعبیر به «مَا اخْتَلَفَ جَنُوبٌ وَشَمَالٌ» اشاره به این است که من هرگز به سراغ شما نخواهم آمد. این تعبیر شبیه چیزى است که در یکى دیگر از کلمات آن حضرت آمده است که وقتى به او پیشنهاد تبعیض در تقسیم بیت المال کردند، فرمود: «آیا به من دستور مى دهید که براى پیروزى خود از جور و ستم در حقِ کسانى که بر آنها حکومت مى کنم، استمداد جویم». «وَ اللهِ لاَ اَطُوْرُ بِهِ مَا سَمَرَ سَمِیْرٌ وَ مَا اَمَّ نَجْمٌ فِی السَّماءِ نَجْماً»(3)؛ (بهسوگند تا عمر من باقى است و ستارگان آسمان در پى یکدیگر طلوع و غروب دارند دست به چنین کارى نمى زنم).
در این جا سه سوال پیش مى آید؛ نخست این که چگونه حضرت مى فرماید: «من به خاطر امید به شهادت در میان شما مانده ام و گر نه شما را ترک مى گفتم؟» در حالى که امام(علیه السلام) در چند جمله قبل فرمود: «من باید در میان شما بمانم تا تدبیر لشکر کنم و امنیّت منطقه را برقرار سازم، وسرپرستى بیت المال و داورى میان مسلمین و احقاق حقوق کنم». این دو، چگونه با یکدیگر سازگار است؟
دیگر این که حضرت از پیامبر اکرم(صلىعلیه و آله) مژده شهادت را شنیده بود، ومى دانست به دست اَشْقَى اْلآخِرینْ عبدالرحمنشهید مى شود، چگونه مى فرماید: «من امید شهادت در میدان نبرد دارم؟».
سوّم این که: امام(علیه السلام) چگونه مى تواند مقامو پیشوایى خود را رها کند و از میان مردم برود؟
در پاسخ سوال اوّل باید گفت: رسیدن به فیض شهادت، یکى از اهداف والاى آن حضرت براى ماندن در میان آن گروه بود و مانعى ندارد که اهداف دیگرى نیز داشته باشد، و چون اهداف دیگر را قبلاً بیان فرموده بود، نیازى به ذکر آنها ندیده است.(4)
و در پاسخ سوال دوّم مى گوییم: «لقاء عدوّ»، هر چند در بدو نظر، ملاقات در میدان جنگ را تداعى مى کند، ولى در عین حال، مفهوم گسترده اى دارد که هرگونه برخورد با دشمن را شامل مى شود، ومى دانیم شهادت امام(علیه السلام) نیز یکى از مصداق هاى آن بود.
و در پاسخ سوال سوّم مى توان گفت که: بیرون رفتن از میان یک گروه فاسد و غیر قابل اصلاح، مفهومش ترک وظایفنیست بلکه امام(علیه السلام) مى تواند به میان جمعیّت آماده ترى برود، همان گونه که پیامبر اکرم(صلىعلیه و آله) مردم «مکه» را رها کرد و به میان مردم «مدینه» رفت.(5)
پی نوشت:
(1). «حُمَّ» از مادّه «حمّ» (بر وزن غم) به معنى مقدّر ساختن چيزى است بنابراين جمله (قد حمّ لى) مفهومش اين است كه اگر چنين امرى براى من مقدر شده باشد يا چنين توفيقى نصيب من شود.
    
تاریخ انتشار: « 1396/01/23 »

مطالب مرتبط

امام علی(ع) و بیان فلسفه و منشأ اتحاد و یک پارچگی جامعه

علت نارضایتی امام علی(ع) از مردم کوفه

شهادت، تنها امید امام علی(ع) برای ماندن در کوفه

امام علی(ع) و آماده کردن مردم برای امتحانات سخت

هشدار امام علی(ع) به غارتگران بیت المال

فهرست نظرات
*متن
*کد امنیتی http://makarem.ir
تعداد بازدیدکنندگان : 109